Τα θρησκευτικά συναισθήματα συνοδεύουν τις παραστάσεις και τις έννοιες για το Θεό παρουσιάζοντας ανάλογα με την εποχή, το πολιτισμικό επίπεδο, την παιδεία και την ιδιοσυγκρασία του ατόμου, διαφοροποιήσεις. Οι κυριότερες εξ αυτών είναι: το δέος, η κατάνυξη, η ευγνωμοσύνη, η εμπιστοσύνη και η αγάπη. Πυρήνας των θρησκευτικών συγκινήσεων θεωρείται το συναίσθημα της εξάρτησης που νιώθει ο ευαίσθητος και στοχαστικός άνθρωπος. Η συναισθηματική μας νοημοσύνη, από τον Αριστοτέλη ως τον D. Goleman, αποτελεί σημαντική συνιστώσα για την εξέλιξη τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Η μόρφωση και οι εμπειρίες που συλλέγουμε διαδραματίζουν αξιοσημείωτο ρόλο στην διαμόρφωση του ψυχικού μας κόσμου. Ωστόσο και η πίστη στον Θεό φαίνεται να επηρεάζει τα συναισθήματά μας και την διαχείριση τους. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως έχει εντοπιστεί σύνδεση μεταξύ των θρησκευτικών αντιλήψεων και διαφόρων ψυχοπαθολογικών διαταραχών.
-
Πώς επιδρά στον ψυχισμό μας η πίστη στον Θεό;
Έρευνες έχουν δείξει πως οι άνθρωποι που πιστεύουν σε έναν Θεό που πρεσβεύει την αγάπη και την συγχώρεση εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα άγχους. Επιπλέον, έχουν μειωμένες πιθανότητες να εκδηλώσουν κατάθλιψη. Αυτά τα αποτελέσματα φαίνεται πως σχετίζονται με θετικές και αισιόδοξες σκέψεις. Φράσεις όπως «Ο Θεός θα με βοηθήσει», «Ο Θεός με στηρίζει», «Ό,τι συμβαίνει είναι θέλημα Θεού και είναι για το καλύτερο», συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των εμποδίων. Την ίδια στιγμή, το άτομο απαλλάσσεται από τον φαύλο κύκλο της καταστροφολογίας.
Ένα αρκετά ενδιαφέρον κείμενο για την νευροθεολογία εδώ: https://tsinikopoulos.org/
Στον αντίποδα, θρησκείες που παρουσιάζουν ένα Θεό-τιμωρό προκαλούν στους πιστούς τους στρες, κατάθλιψη. Συχνά παρατηρούνται υψηλά ποσοστά ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Ακόμη, παρατηρούνται ενοχικά σύνδρομα, τύψεις, και φόβος. Σημαντική παράμετρος που πρέπει να επισημανθεί είναι η ανάγκη του ατόμου να υπακούει σαν πειθήνιο όργανο. Ο ίδιος αποτινάσσει από πάνω την δυνατότητα της κριτικής και την λογικής επεξεργασίας. Ακολουθεί απαρεγκλίτως τα θρησκευτικά ήθη και έθιμα καθώς πιστεύει πως μόνο έτσι θα μπορέσει να σώσει την ψυχή του και να εξασφαλίσει μια θέση στην βασιλεία των ουρανών.
-
Πόσο σημαντική είναι η προσευχή στην επικοινωνία μας με τον Θεό ;
Ακόμη, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε την σημασία της προσευχής που δρα σαν καταλυτικό και αναζωογονητικό μέσο. Μεταξύ του ατόμου και του Θεού αναπτύσσεται ένας δίαυλος επικοινωνίας που συμβάλλει καθοριστικά στην ευημερία του ατόμου. Η προσευχή συγκεντρώνει τον νου του και επαναφέρει την ισορροπία στον πνευματικό του κόσμο. Αξίζει να υπογραμμισθεί πως υψηλό ποσοστό, περί το 89% των Αμερικανών δηλώνουν πως πιστεύουν στον Θεό. Ενώ ορισμένοι από αυτούς δηλώνουν πως έχουν βιώσει την παρουσία του κατά τη διάρκεια της προσευχής τους.
-
Μια πρόσφατη μελέτη σχετικά με τον Θεό:
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Γιούτα, που στηρίχτηκε σε μαγνητικές τομογραφίες, η θρησκευτική πίστη ενεργοποιεί όμοια κέντρα εγκεφάλου όπως συμβαίνει με τα συναισθήματα αγάπης, συγκίνησης από ένα ερέθισμα όπως μια μελωδία ή χρήση παραισθησιογόνων ουσιών. Ο Dr. Jeffrey Anderson, νευροακτινολόγος στο University of Utah και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης αναφέρει:
«Αυτές είναι περιοχές του εγκεφάλου που φαίνεται πως εμπλέκονται σε πνευματικές ή θρησκευτικές εμπειρίες. Ωστόσο, η επιστήμη της θρησκευτικής νευρολογίας είναι ακόμη πεδίο ανεξερεύνητο. Η δική μας μελέτη είναι η πρώτη που αποδεικνύει δραστηριοποίηση στον επικλινή πυρήνα (NAcc), μια περιοχή του εγκεφάλου που επεξεργάζεται την ανταμοιβή».
- Πηγές:
Ε.Π. Παπανούτσου “Ψυχολογία” (σελ. 155) Εκδόσεις: Δωδώνη
https://www.lifo.gr
