Περισσότερο από θεολογική έννοια, αποτελεσματικότερη από την άμυνα, σημαντικότερη από την επιθυμία νίκης, η συγγνώμη είναι έκφραση αντίληψης και αποδοχής.
Συγχωρώ και συγχωρούμαι
Ανθρώπινο το σφάλλειν, αναπόδραστο. Η προσωπική, η κοινωνική μας ζωή, ακόμη και η τυχόν πολιτική μας δραστηριότητα περιλαμβάνουν λανθασμένες αποφάσεις, άδικες συμπεριφορές, ή επιβλαβείς συναλλαγές.
Κάποιες φορές είμαστε τα θύματα, κάποιες φορές είμαστε θύτες. Η συνειδητοποίηση της συμμετοχής μας σε οτιδήποτε προκάλεσε μια δυσάρεστη κατάσταση υποδεικνύει εμφατικά μια ειλικρινή παραδοχή του λάθους.
Ζητώ συγγνώμη, σημαίνει πως έχω αντιληφθεί την κακή εκτίμηση που έκανα, μια παρορμητική ή εσκεμμένη μου επίθεση, προβληματική επικοινωνία, λεκτική ή σωματική βία, υποτίμηση, ή προσβολή.
Συγχωρώ, σημαίνει ότι έχω τη διάθεση και την ικανότητα να αναλύσω το βλαπτικό γεγονός και να το αξιολογήσω. Να εξετάσω την όποια συμμετοχή μου, τη βαρύτητα του παραπτώματος και την επίδρασή του.
Πόσο σημαντική είναι η αποδοχή κινήτρων και συνεπειών;
Σε κάθε περίπτωση η αίτηση συγγνώμης αποτελεί παραδοχή λάθους και ακολουθεί την λογική και συναισθηματική επεξεργασία του. Αυτή η εσωτερική διεργασία είναι απαραίτητη διότι εντοπίζει με ακρίβεια την αιτία που προκάλεσε κάθε φορά την λανθασμένη συμπεριφορά .
Είναι σημαντικό να αντιλαμβάνεται κανείς το αποτέλεσμα που προκάλεσε στην ζωή και τον συναισθηματικό κόσμο εκείνου ή εκείνων που αδίκησε.
Η προσπάθεια ψυχικής μεταφοράς στη θέση των άλλων ευοδώνεται μόνο με ειλικρινή αυτοκριτική. Οι ανθρώπινες σχέσεις τροφοδοτούνται, ή «λιμοκτονούν» και ό,τι τις συντηρεί και ό,τι τις καταστρέφει είναι πάντα προϊόν προσωπικών αποφάσεων και παραλείψεων.
Γιατί είναι δύσκολη η αίτηση και η παροχή συγγνώμης ;
Υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν την συγγνώμη επίδειξη αδυναμίας. Κάποιοι αισθάνονται πως έτσι θα δώσουν την εντύπωση μιας συνεχούς αποδοχής ενοχής και για μελλοντικές κακές διαχειρίσεις.
Σε πολλές περιπτώσεις τόσο η αίτηση συγγνώμης, όσο και η παροχή της σηματοδοτούν για τα υποκείμενα μια άβολη κατάσταση. Θεωρούν πως καιροφυλακτεί μια σκληρή απόκριση, απόρριψη, συναισθηματική εκμετάλλευση, αίσθηση μείωσης, υποταγή!
Η συγγνώμη είναι πράξη που εξασφαλίζει ψυχική ηρεμία. Μια διαδικασία αυτογνωσίας και εξαιρετική εμπειρία ανάλυσης. Δεν οφείλει να ξεχάσει κανείς τί συνέβη. Αρκεί να το επεξεργαστεί σοβαρά και να αποδώσει με αντικειμενικότητα ευθύνες, απαλλαγή, ή ελαφρυντικά. Ορισμένες φορές δε χρειάζεται καν φυσική παρουσία, ή πανηγυρική δήλωση.
Πόσο ειλικρινείς είναι οι συγγνώμες;
Πολλές φορές καθόλου. Συχνά υπαγορεύονται από ταπεινές και κάποτε επιτακτικές ανάγκες, είναι εμφανώς υποκριτικές και συνοδεύονται από την ακυρωτική προσθήκη ενός «αλλά»: Συγγνώμη, αλλά τελικά είχα δίκιο! Σε συγχωρώ, αλλά δεν το αξίζεις !
Το κέρδος
Τα λάθη που κάναμε και οι συμπεριφορές που υπεστήκαμε, είναι ψυχικά βάρη. Η αναγνώριση και η αποδοχή τους αποτελούν τον μονόδρομο που καταλήγει σε μια ζωή με περισσότερη ηρεμία και αυτογνωσία. Όσοι πιστεύουν πως αδυνατούν να ζητήσουν συγχώρεση, αλλά και εκείνοι που δηλώνουν ότι δεν θα συγχωρήσουν, ζουν εγκλωβισμένοι μέσα στην πικρία, τις ενοχές και την άρνηση.
