Στη ζωή, εκτός από τις χαρούμενες και κεφάτες στιγμές, υπάρχουν προφανώς και οι δυσάρεστες καταστάσεις. Μάλιστα, μπορεί να συμβεί σε κάποια περίοδο στη ζωή μας να βιώσουμε ένα τραυματικό γεγονός, το οποίο να μας “ταρακουνήσει” έντονα. Συνήθως, τέτοια γεγονότα εξακολουθούν να ασκούν αρνητική επίδραση, ακόμα και όταν έχει παρέλθει μεγάλος χρόνος από τη στιγμή του τραύματος. Ωστόσο, κάποιοι άνθρωποι βιώνουν θετική ψυχολογική αλλαγή, μετά από μια κρίση ζωής ή ένα τραυματικό γεγονός. Αυτή η ψυχολογική κατάσταση ονομάζεται μετατραυματική ανάπτυξη (post-traumatic growth ή PTG). Το φαινόμενο προσδιορίστηκε από τους ψυχολόγους Richard Tedeschi και Lawrence Calhoun τη δεκαετία του 1990. Με βάση την έρευνά τους, ανέφεραν ότι οι επιζώντες από ένα τραύμα διαμορφώνουν δυνατότερες σχέσεις με τους αγαπημένους τους, καθώς και με θύματα της ίδιας κατάστασης. Επίσης, αποκτούν μία βαθύτερη εκτίμηση για τη ζωή και εξελίσσεται η πνευματικότητά τους.
Ωστόσο, η μετατραυματική ανάπτυξη δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Όπως εξηγεί ο Χανσγέργκ Σνόι, ψυχολόγος στην Πανεπιστημιακή Κλινική της Βόννης, το 30% των ατόμων που βίωσαν τραύμα εξελίσσονται στην πορεία εσωτερικά. Αυτό, βέβαια, προϋποθέτει να επιδείξουν αισιοδοξία, όπως λέει ο ίδιος, πράγμα δύσκολο στην πράξη. Γενικότερα, η έρευνα για αυτό το θέμα έχει κενά. Μελέτες αναφέρουν ότι οι άνθρωποι δεν άλλαξαν τόσο μετά από μια τραυματική εμπειρία, όσο πραγματικά άλλαξαν με την πάροδο του χρόνου. Αναλυτικότερα, όσοι πίστευαν ότι αναπτύχθηκαν αρκετά, λόγω μιας τραγωδίας, οι πιθανότητες να βιώνουν ακόμα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και μετατραυματικής διαταραχής ήταν αυξημένες.
Το αίτιο πίσω από τη μετατραυματική ανάπτυξη:
Τα τραύματα και οι κρίσεις ζωής είναι πραγματικά συνταρακτικά γεγονότα. Έχουν την ικανότητα να μας “εκτροχιάζουν” από την καθημερινότητά μας. Έτσι, μέσα σε όλη την αναταραχή προσπαθούμε να τα αντιμετωπίσουμε, καταλήγωντας σε νέες ιδέες για εμάς και τον κόσμο. Συνεπώς, το να αντιμετωπίζουμε και να εξάγουμε συμπεράσματα για ένα τραυματικό γεγονός μπορεί να μας οδηγήσει σε ισχυρές αλλαγές στη σκέψη μας. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι η μετατραυματική ανάπτυξη δεν προκύπτει ξαφνικά, χωρίς την προσωπική μας παρέμβαση. Αντιθέτως, επέρχεται με την εξέταση των πραγμάτων και τη θέληση για αλλαγή.
Μετατραυματική ανάπτυξη και ψυχική ανθεκτικότητα:
Παρόλο που μπορεί να υπάρξει ταύτιση αυτών των δύο όρων, οι ουσίες τους διαφέρουν. Η ψυχική ανθεκτικότητα σχετίζεται με την ικανότητα κάποιου να συνεχίζει, παρά τις δυσκολίες. Η μετατραυματική ανάπτυξη είναι μια κατάσταση, η οποία διαθέτει περισσότερο βάθος. Συγκεκριμένα, αντιπροσωπεύει την ικανότητα κάποιου να στοχάζεται, να αναπτύσσεται και να αλλάζει πραγματικά την οπτική του. Για παράδειγμα, ένας που βίωσε φυσικές καταστροφές, μπορεί να είναι πιο πρόθυμος να αφιερώσει μεγάλο μέρος από το χρόνο του στη βοήθεια των πληγέντων από αντίστοιχα συμβάντα. Έτσι, μπορεί να βιώσει μία νέα εκτίμηση για τη ζωή και να αφοσιωθεί στις αξίες του.
Πηγές:
- Τι είναι η μετατραυματική ανάπτυξη και πώς επηρεάζει την ψυχολογία του παιδιού; Ανακτήθηκε από https://www.mothersblog.gr/ (τελευταία πρόσβαση 28/07/2022 στις 11:00)
- Μετατραυματική ανάπτυξη: Μας κάνει μια τραγωδία πιο δυνατούς; Ανακτήθηκε από https://www.healthyliving.gr/ (τελευταία πρόσβαση 28/07/2022 στις 11:00)
- Post-Traumatic Growth. Ανακτήθηκε από https://www.psychologytoday.com/us (τελευταία πρόσβαση 28/07/2022 στις 11:00)
