Οι αθλητές, όπως είναι φυσικό, καταβάλλουν πολλές προσπάθειες, ώστε να αυξήσουν την απόδοσή τους. Ειδικότερα, όταν πρόκειται για αθλητές υψηλών επιπέδων, όπως οι Ολυμπιονίκες, η πίεση για αυξημένη απόδοση είναι μεγάλη. Πολλοί αθλητές αυτού του επιπέδου χρησιμοποιούν τη νοερή απεικόνιση, με σκοπό να αυξήσουν την αυτοαποτελεσματικότητά τους. Η νοερή απεικόνιση είναι μία πολυαισθητηριακή διαδικασία, με στόχο τη δημιουργία έντονων εικόνων μιας συγκεκριμένης κατάστασης. Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι ένας κολυμβητής επιθυμεί να ενισχύσει τις ικανότητές του. Ανάμεσα στις διάφορες τεχνικές που χρησιμοποιεί, επιστρατεύει και αυτή της νοερής απεικόνισης. Συγκεκριμένα, φαντάζεται να εκτελεί άψογα όλες τις κινήσεις, δίνοντας έμφαση στις λεπτομέρειες και όχι στο τελικό αποτέλεσμα (π.χ. νίκη). Αυτό, φυσικά, προϋποθέτει να το βιώνει με όλες του τις αισθήσεις και όχι απλώς μόνο οπτικά.
Η έρευνα έχει αναδείξει ενδιαφέρον πορίσματα γύρω από τη νοερή απεικόνιση. Πρώτα από όλα, η απλή οπτικοποίηση μιας μυϊκής κίνησης νοερά, μπορεί να δημιουργήσει ηλεκρική δραστηριότητα σε αυτό τον μυ, παρόλο που αυτός δεν κινείται στην πραγματικότητα. Ακόμη, το μοτίβο της ηλεκτρικής δραστηριότητας μοιάζει πολύ με αυτό που παρατηρείται κατά την πραγματική κίνηση. Επίσης, έχει βρεθεί ότι οι σωματικές δεξιότητες μπορούν να διατηρηθούν, ακόμα και να βελτιωθούν, από την κατάλληλη νοερή απεικόνιση, σε περιπτώσεις που η εξάσκηση δεν είναι εφικτή (π.χ. λόγω τραυματισμού). Βέβαια, αξίζει να γνωρίζουμε ότι αυτή η τεχνική δεν εμπίπτει μόνο στον αθλητικό χώρο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε άνθρωπο θέλει να αποδόσει καλά σε μία κατάσταση. Για παράδειγμα, κάποιος που έχει να πραγματοποιήσει μία δημόσια ομιλία μπορεί κάλλιστα να εφαρμόσει αυτή τη μέθοδο. Ως εκ τούτου, θα εξοικειωθεί περισσότερο με την επικείμενη αυτή δραστηριότητα και θα αισθάνεται πιο άνετα.
Η επίδραση της νοερής απεικόνισης στους αθλητές:
Καταρχάς, υπάρχουν δύο τρόποι, όπου μπορούν να απεικονιστούν νοερά εικόνες και δραστηριότητες, η εσωτερική και η εξωτερική προοπτική. Η εσωτερική προοπτική περιλαμβάνει να βλέπεις τον εαυτό σου μέσα από το σώμα σου, σα να κάνεις πραγματικά το άθλημά σου. Η εξωτερική προοπτική σχετίζεται με το να παρατηρείς τον εαυτό σου έξω από το σώμα σου, σα να σε τραβάει κάποιος βίντεο. Όπως έχει βρεθεί, η χρήση εσωτερικής προοπτικής κατά τη διάρκεια της προπόνησης και του ανταγωνισμού βελτιώνει περισσότερο την απόδοση.
Καθώς ένας αθλητής χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο τη νοερή απεικόνιση, μαθαίνει να εκτελεί καλύτερα τις κινήσεις του, σε συνδυασμό με την προπόνησή του φυσικά. Αυτό τον γεμίζει αυτοπεποίθηση, αλλά και εμπειρία, διότι ξέρει ότι μπορεί να ανταποκριθεί υπό οποιαδήποτε συνθήκη. Ακόμη, το γεγονός ότι χρησιμοποιεί όλες του τις αισθήσεις σε αυτή τη διαδικασία, του επιτρέπει να έχει τον έλεγχο και να ρυθμίζει ο ίδιος τα σημεία προς βελτίωση. Έτσι, ενισχύεται θετικά στο να αξιοποιεί τη συγκεκριμένη τεχνική προς όφελός του, κάτι που βελτιώνει την ψυχική του υγεία.
Πρακτική εφαρμογή της νοερής απεικόνισης:
Αυτή η τεχνική ναι μεν χρησιμοποιείται ευρέως από τους αθλητές και δη από αθλητές υψηλών επιπέδων, αλλά δε θα έπρεπε να μας αποθαρρύνει από το να την εντάξουμε στην καθημερινότητά μας. Όταν πρόκειται για την όσο το δυνατόν καλύτερη απόδοσή μας σε ένα έργο, είναι συνετό να αξιοποιούμε οποιοδήποτε βοηθητικό μέσο. Αυτή, λοιπόν, η περίπτωση δεν αποτελεί καθόλου εξαίρεση. Επομένως, μπορούμε να αναρωτηθούμε σε τί θέλουμε να τα πάμε καλύτερα. Για κάποιον μπορεί να είναι να βελτιώσει τις οδηγικές του ικανότητες, ενώ για άλλον την επικοινωνία του. Όπως και να’χει, η εξάσκηση, σε συνδυασμό με τη νοερή απεικόνιση, μπορούν να μας ανεβάσουν πολλά επίπεδα και γρηγορότερα, απ’ ό,τι η εξάσκηση από μόνη της. Οπότε, η απόφαση είναι στα χέρια μας.
Πηγές:
- How mental imagery can improve your sports performance. Ανακτήθηκε από https://www.sportsperformancebulletin.com/ (τελευταία πρόσβαση 10/08/2022 στις 17:30)
- How Imagery and Visualization Can Improve Athletic Performance. Ανακτήθηκε από https://www.verywellfit.com/ (τελευταία πρόσβαση 10/08/2022 στις 17:30)
- Sport Imagery: Athletes’ Most Powerful Mental Tool. Ανακτήθηκε από https://www.psychologytoday.com/us (τελευταία πρόσβαση 10/08/2022 στις 17:30)
