Η μουσική τέχνη είναι ένας κλάδος των τεχνών και των επιστημών, ο οποίος υπήρξε και κατά την Προϊστορία. Το φαινόμενο της μουσικής υπήρξε δηλαδή πριν την αυγή της Ιστορίας (1000 π.Χ.) και συναποτέλεσε μαζί με όλα τα επιτεύγματά της την πρωτόγονη μουσική, η οποία είναι ένα συνονθύλευμα μουσικών οργάνων και συνθέσεων.
Η μουσική τέχνη στην Προϊστορία φαίνεται ότι αναπτύχθηκε κυρίως στην Κϊνα και στην Αφρική. Σύμφωνα με τις τοιχογραφίες και τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις, στην Κίνα η μουσική ήταν άμεσα συνδεδεμένη με το θέατρο και στην Αφρική με τον χορό. Ποια είναι όμως τα μουσικοτεχνικά επιτεύγματα της κάθε περιοχής;
ΚΙΝΑ
Η Κίνα κατά την Προϊστορία είχε αναπτύξει το δικό της σύστημα μουσικής γραφής, βασισμένο σε συμπαντικές αντιλήψεις που σχετίζονταν με τη ζωτική ενέργεια. Σύμφωνα πάντα με αρχαιολογικές μελέτες, κάποια κινέζικα προϊστορικά μουσικά όργανα υπάρχουν ακόμη και σήμερα. Αυτά είναι:
- Τσιν (λύρα με επτά χορδές)
- Πι – πα (λαούτο με τέσσερις χορδές)
- Γιουέχ – Κιίν (έχει δύο διπλές χορδές, είναι σε σχήμα φεγγαριού και παίζεται με δοξάρι)
- Λαούτα: Χου- Κιίν και Σαν – Σιέν
- Σενγκ (πνευστό όργανο με δεκαεφτά καλάμια από μπαμπού)
- Κρουστά όργανα (γκογκ και κύμβαλα)
Τα μουσικά όργανα ήταν πολύ σημαντικά για τους Κινέζους, επειδή σε αυτά βασιζόταν η κινητήριος δύναμη της μουσικής. Ως μουσική όριζαν τους φθόγγους που παράγει η φωνή ανάλογα με τις αλλαγές που συμβαίνουν όταν η ανθρώπινη καρδιά νιώθει διάφορες συγκινήσεις και τις εκφράζει μέσω της φωνής. Οι φθόγγοι δηλαδή παράγονται όταν αλλάζουν οι συγκινήσεις της καρδιάς. Η μουσική συνδεόταν με την ποίηση, δίνοντας την αρχή της ισορροπίας και της αρμονίας.
Κατά την Προϊστορική περίοδο πίστευαν επίσης ότι η μουσική είναι ο νόμος του Ουρανού και της Γης και ότι έχει τεράστια επίδραση στο σύμπαν και σε όλες τις υπάρξεις. Οι θεωρητικές βάσεις για την παραγωγή της μουσικής βασιζόταν σε νότες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν και μια εποχή, αλλά και τους δώδεκα μήνες του χρόνου. Η χρήση της μουσικής ήταν απαραίτητη για να διατηρηθεί η τάξη του σύμπαντος.
ΑΦΡΙΚΗ
Η πρωτόγονη/προϊστορική μουσική τέχνη της Αφρικής εμφανίζεται στην περιοχή των χωρών της Νότιας Σαχάρας. Οι βασικές τεχνοτροπίες βασίζονταν στην χρήση της ταυτοφωνίας και των παράλληλων διαστημάτων, καθώς και στη χρήση πολλαπλών ρυθμών, οι οποίοι συνδυάζονται και διασταυρώνονται. Η διασταύρωση των ρυθμών γίνεται με διάφορα μουσικά όργανα, ενώ χρησιμοποιούνται και συνδυάζονται για να συνοδεύσουν τους χορούς.
Χαρακτηριστικά όργανα που σημάδευσαν την αφρικανική μουσική είναι τα:
- Μπίρα ή σάνζα
- Ξύλινο κουδούνι γιόμπε
- Καλάμι από κέγχρο
- Κυρτή άρπα μαγκμπέτου
- διάφορα άλλα κρουστά όργανα
Τα κρουστά όργανα βοηθούν τόσο στην ρυθμική κίνηση των χορευτών όσο και στην επικοινωνία μεταξύ τους κατά τη διάρκεια της χορευτικής παράστασης. Μουσικόι και χορευτές γίνονται κάποιες φορές ένα. Σε συνδυασμό με τη μουσική απαγγελία, οι χορευτές, οδηγούνται μέσω της μουσικής σε μια κατάσταση του σπασμωδικού χορού. Η αφρικάνικη μουσική είναι η μουσική της τελετουργίας και των μυστικιστικών δρωμένων (χαρακτηριστικά γνωρίσματα της πρωτόγονης μουσικής).
Μελετώντας διεξοδικά κια τους δύο πολιτισμούς, της Κίνας και της Αφρικής, διαπιστώνουμε ότι η μουσική τους ξεκίνησε κατά την Προϊστορία και η ύπαρξή της φτάνει έως και σήμερα. Είτε παραλλαγμένη είτε μη, η πρωτόγονη/προϊστορική μουσική, διαδόθηκε προφορικά (από γενιά σε γενιά) και είναι η λεγόμενη παραδοσιακή μουσική, αντίστοιχα, και των δύο πολιτισμών. Κάθε χαρακτηριστικό γνώρισμα της μουσικής τέχνης των προϊστορικών πολιτισμών στάθηκε η αφορμή και το θεμέλιο για την εξέλιξη της μουσικής σε Μουσική Επιστήμη, η οποία σήμερα οφείλει τη φιλοσοφική της βάση και επιστημονική συνέπεια στον Πυθαγόρα, ο οποίος προσπάθησε να μετρήσει τους ήχους της μουσικής με μαθηματικούς υπολογισμούς.
Πηγή
Κωνσταντέας, Πητ. (1993). Παγκόσμια εγκυκλοπαίδεια της μουσικής. Αθήνα: Αλκυών
