Ο πρωταθλητισμός αποτελεί τον αθλητισμό που διαθέτει αγωνιστικούς στόχους. Οι αθλητές που επιλέγουν να ακολουθήσουν τον πρωταθλητισμό επιδιώκουν να βελτιώνονται συνεχώς, ώστε να αγωνιστούν με άλλους αθλητές και να διακριθούν. Ο πρωταθλητισμός σαφώς διδάσκει στα άτομα την πειθαρχεία και τα ωθεί να δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους για να κερδίσουν. Όμως κάποιες φορές η πίεση της νίκης και της διαρκής υπερπροσπάθειας μπορεί να οδηγήσει στην ψυχοπαθολογία και να προκαλέσει ψυχικές διαταραχές στα άτομα.
Μερικές ψυχικές διαταραχές που σχετίζονται με την άσκηση και συναντώνται και στον πρωταθλητισμό είναι οι εξής:
Διαταραχές διάθεσης και πρωταθλητισμός
Τα άτομα που ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό μπορεί να εμφανίσουν κατάθλιψη, αλλά και διαταραχές διάθεσης. Αυτές οι διαταραχές προκαλούνται κυρίως όταν οι αθλητές υποστούν κάποιον τραυματισμό, βρίσκονται σε κάποια μεταβατική φάση της καριέρας τους ή όταν αποφασίσουν να αποσυρθούν από τον αθλητισμό.
Διαταραχές άγχους και πρωραθλητισμός
Ο αθλητισμός συμβάλλει γενικά στην καταπολέμηση του άγχους και τη διαχείριση των διαταραχών άγχους. Ωστόσο, όσον αφορά τον πρωταθλητισμό τα άτομα με αγχώδεις διαταραχές συχνά δεν επιδιώκουν τη συμμετοχή σε αγώνες. Ειδικότερα σε μικρότερες ηλικίες το άγχος μπορεί να αποτελέσει την αιτία για να διακόψουν τα παιδιά την ενασχόληση με τον αθλητισμό.
Μετά-τραυματικές διαταραχές και διαταραχές απόσυρσης από τον αθλητισμό
Τα μεταβατικά στάδια στην καριέρα ενός αθλητή, όπως οι περίοδοι τραυματισμών και η περίοδος απόσυρσης από τον αθλητισμό επιφέρουν ψυχολογικές διαταραχές όπως μεγάλο στρες και κατάθλιψη στους αθλητές. Ένας τραυματισμός συχνά προκαλεί άγχος, φόβο, θυμό, ένταση, καταθλιπτικά συμπτώματα και αποστροφή της άσκησης. Συνεπώς, κρίνεται αναγκαία όχι μόνο η ιατρική περίθαλψη, αλλά και η ψυχολογική υποστήριξη. Η επαναφορά από έναν τραυματισμό εξαρτάται από το μέγεθος του τραυματισμού. Καθώς και από τη στάση του αθλητή απέναντι στο γεγονός , την αντιμετώπιση από το περιβάλλον του και την προσωπικότητα του. Μάλιστα, οι τελευταίες έρευνες υποστηρίζουν την εμφάνιση ψυχικών διαταραχών σε αθλητές που αποσύρονται από την ενεργό δράση.
Διαταραχές διατροφής και εικόνας σώματος
Οι αθλητές ταλανίζονται συχνά από διατροφικές διαταραχές ειδικά όσοι ασχολούνται με αθλήματα που το βάρος πρωτοστατεί(άρση βαρών, πολεμικές τέχνες, ρυθμική γυμναστική). Συχνά λοιπόν πάσχουν από ανορεξία, ορθορεξία και άλλες διαταραχές που σχετίζονται με την διατροφή. Επίσης, η σύγχρονη εποχή προβάλλει τα πρότυπα του υπερβολικά μυώδες σώματος. Κάτι το οποίο ωθεί πολλούς αθλητές να χρησιμοποιούν διάφορα σκευάσματα για καλύτερα αποτελέσματα.
Σύνδρομο υπερπροπόνησης (burn-out)
Συχνά οι αθλητές μπορεί να εμφανίσουν το σύνδρομο υπερπροπόνησης και να εκδηλώνουν κόπωση, σωματικούς πόνους, φόβο, αδυναμία διαχείρισης του ανταγωνισμού, έλλειψη αυτοπεποίθησης και άγχος. Η υπερπροπόνηση μπορεί να εκπορεύεται από μια μακρά και αδιάκοπη αγωνιστική περίοδο που συνηθίζεται στον πρωταθλητισμό , από συνεχείς τραυματισμούς και προβλήματα υγείας του ατόμου. Όσον αφορά τον ψυχολογικό τομέα το σύνδρομο υπερπροπόνησης προκύπτει από την ψυχολογική πίεση που δέχεται ο αθλητής, από τα προσωπικά του προβλήματα ή από την έλλειψη κινήτρου.
Εξιδανίκευση αθλητικών προτύπων
Η υπερβολική ενασχόληση με διάσημους αθλητές και η εξιδανίκευση τους ως πρότυπα μπορούν να οδηγήσουν σε ψυχοπαθολογία ειδικά σε μικρές ηλικίες και κυρίως στην εφηβεία. Η εξιδανίκευση αυτή και η υπερβολική θεοποίηση στους αθλητές μπορεί να μετριαστεί με τη συμβολή του οικογενειακού περιβάλλοντος. Κυρίως, μέσω της ενημέρωσης των παιδιών και της ευαισθητοποίησης σε τέτοια θέματα.
πηγές:
- -https://psychinfo.gr/psych-sport/athletesdisorder/
- -http://www.nutrimed.gr/ygeia__lifestyle/askisi_kai_euexia/prota8litismos_mia_parexigimeni_ennoia.html
