Δύο ελληνικά ευρήματα κέρδισαν μια θέση στη δεκάδα των πιο σημαντικών ανακαλύψεων παγκοσμίως για το 2016. Σύμφωνα με το αμερικάνικο περιοδικό «Archaeology» τα δύο ελληνικά ευρήματα είναι η «Ομαδική ταφή 80 δεσμωτών στο δέλτα Φαλήρου» και ο «Άνθρωπος των Αντικυθήρων».
Το πρώτο εύρημα αφορά τους σκελετούς 80 νέων ανδρών, που ανακαλύφθηκαν στο φαληρικό Δέλτα κατά τη διάρκεια έργων στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ενώ η δεύτερη ανακάλυψη πρόκειται για ένα σκελετό, που εντοπίστηκε στο Nαυάγιο των Αντικυθήρων.
Η ομαδική ταφή του Φαλήρου
Η σπουδαία ανακάλυψη έλαβε χώρα στο δέλτα του Νέου Φαλήρου στο πλαίσιο κατασκευαστικών έργων για το Κ.Π. Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Υπολείμματα από σκελετούς 80 ανδρών ήρθαν στο φως, οι οποίοι βρέθηκαν αλυσοδεμένοι στους καρπούς σε ομαδικό τάφο. Όπως έγινε γνωστό, μετά από οστεολογικές εξετάσεις, η πλειονότητα των ανδρών ήταν ηλικίας 20-30 ετών και άπαντες είχαν οδηγηθεί στο θάνατο με τον ίδιο ακριβώς τρόπο: με ένα μοιραίο χτύπημα στο κεφάλι.
Από ορισμένα αγγεία, που εντοπίστηκαν θαμμένα μαζί τους, οι αρχαιολόγοι κατάφεραν να τοποθετήσουν χρονολογικά την ταφή προς τα τέλη του εβδόμου αιώνα π.Χ. Όπως επισήμαναν οι επικεφαλείς της έρευνας, οι συγκεκριμένοι άνδρες εκτελέστηκαν στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν πολιτική πρωτοκαθεδρία.
Τα τέλη του εβδόμου π.Χ. αιώνα αποτέλεσε μια ιδιαζόντως ταραγμένη περίοδο στην ιστορία της Αθήνας, όπου σημειώθηκαν αρκετές εξεγέρσεις και επαναστάσεις μεταξύ των αριστοκρατών, που ήταν στην εξουσία και των επίδοξων ανατροπέων τους. Σχετικά με την ανακάλυψη του ομαδικού τάφου, το άδοξο τέλος των 80 ανδρών ενδέχεται να συσχετίζεται και με την επανάσταση, που έμεινε γνωστή ως το «Κυλώνειο Άγος» και τα όσα ακολούθησαν σε αυτό το πολύ ανήσυχο διάστημα. Ο Κύλωνας ήταν ένας δημοφιλής Αθηναίος ευγενής, ο οποίος επιχείρησε να ανατρέψει την εξουσία γύρω στο 636 π.Χ., μια απόπειρα που απέτυχε παταγωδώς και οδήγησε στη σφαγή πολλών οπαδών του από τους Αθηναίους.
Ο «Άνθρωπος» των Αντικυθήρων
Πρόκειται για το Ναυάγιο των Αντικυθήρων, που συνέβη το 65 π.Χ. και αποτελεί το πλουσιότερο και ίσως το πιο διάσημο ναυάγιο της αρχαιότητας. Ανακαλύφτηκε το 1900 στη θαλάσσια περιοχή των Αντικυθήρων, με τους αρχαιολόγους να ανασύρουν από το βυθό εκατοντάδες θησαυρούς. Πιο συγκεκριμένα, χάλκινα και μαρμάρινα αγάλματα, καθώς επίσης και τον περίφημο «Μηχανισμό», ο οποίος παρουσιάζεται συχνά ως ο παλιότερος υπολογιστής διεθνώς. Το καλοκαίρι του 2016 ήρθε στο φως ένα ακόμη εύρημα από το εν λόγω ναυάγιο, ένας ανθρώπινος σκελετός. Τα απομεινάρια του περιελάμβαναν τμήμα του κρανίου, της γνάθου, των δοντιών και οστά από τα άνω και κάτω άκρα, τα οποία υποδηλώνουν ότι ανήκαν σε νεαρό άνδρα.
Σε παλαιότερες έρευνες στο σημείο, είχαν εντοπιστεί τέσσερα διαφορετικά άτομα, με την φετινή καινούρια ανακάλυψη ανθρώπινων υπολειμμάτων να είναι η πρώτη μετά το 1976. Το εύρημα αυτό χαρακτηρίζεται ως σπουδαία ευκαιρία, ώστε να εξεταστεί το γενετικό υλικό του αρχαίου ναυτικού, μιας και στις μέρες μας είναι εφικτή η ανάλυση του DNA. Συνεπώς, ενδέχεται να υπάρξουν νέες εντυπωσιακές πληροφορίες, όσον αφορά τη γενετική καταγωγή του πληρώματος, αλλά και τον τόπο προέλευσής του.
Ένα μέρος του σκελετού θα παραμείνει στο βυθό, όπως έγινε γνωστό από τους προεξάρχοντες των ερευνών, με σκοπό να μελετηθεί το επόμενο καλοκαίρι. Μάλιστα, οι ερευνητές εκφράζουν την αισιοδοξία τους για την ύπαρξη και άλλων ανθρώπινων λειψάνων και πολύτιμων φορτίων στο σημείο του ναυαγίου. Η έρευνα διεξάγεται από την Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού σε συνεργασία με το ωκεανογραφικό ινστιτούτο Woods Hole της Μασαχουσέτης.
Αξίζει να τονίσουμε, ότι τα δύο ελληνικά ευρήματα καθιστούν τη χώρα μας τη μόνη, που έχει διπλή εκπροσώπηση στη δεκάδα των κορυφαίων ανακαλύψεων για τη φετινή χρονιά. Οι υπόλοιπες ανακαλύψεις του 2016, που βρίσκονται στη δεκάδα είναι οι εξής:
- Μεγάλη Βρετανία: Η αρχαιότερη γραφή
- Καμπότζη: Η πόλη του Άνγκορ
- Αίγυπτος: Το αρχαιότερο ένδυμα
- Γαλλία: Το σπήλαιο του πρώτου ανθρώπου
- Περού: Η γυναίκα του κακού
- Κένυα: Η 10.000 ετών άγρια επίθεση
- Πουέρτο Ρίκο: Η πνευματική συνάντηση
- ΗΠΑ: Οι χαμένες κρεμάλες του Σάλεμ
