Η εκμάθηση της επιθετικής συμπεριφοράς μπορεί να πραγματοποιηθεί σε ένα άτομο από την παιδική του ηλικία, όπως οποιαδήποτε άλλη συμπεριφορά. Μέσα από τη διαδικασία της κοινωνικοποίησης, τα άτομα μαθαίνουν την επιθετική συμπεριφορά με τους εξής τρόπους:
1) Γιατί η επιθετική συμπεριφορά μπορεί να έχει κάποια αμοιβή (π.χ. να μην τιμωρήθηκε για μια ληστεία που έκανε), άρα αναφερόμαστε στη θετική αμοιβή.
2) Γιατί βλέπουν το άτομο που εκδηλώνει μια επιθετική συμπεριφορά να έχει μια θετική αμοιβή (Κοκκινάκη).
Ο Bandura όμως εισήγαγε μια καινοτομία στη θεωρία της κοινωνικής μάθησης, που είναι η μάθηση μέσω έμμεσης εμπειρίας. Κοινώς, η μάθηση μέσω της μίμησης μιας συμπεριφοράς ενός άλλου ατόμου, ειδικά όταν αυτή έχει θετικές συνέπειες. Η μιμητική μάθηση εξηγεί κάποια φαινόμενα, τα οποία δεν μπορεί να εξηγήσει ούτε με την εξαρτημένη, ούτε με τη συντελεστική μάθηση, αλλά μόνο με την κοινωνική μάθηση, στην οποία στηρίζεται το πείραμα του.
Το πείραμα
Στο πείραμα συμμετείχαν 36 αγόρια και 36 κορίτσια νηπιακής ηλικίας. Τα 48 παιδιά χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η Α ομάδα παρακολούθησε το επιθετικό πρότυπο και η Β ομάδα το μη επιθετικό πρότυπο. Τα υπόλοιπα 28 παιδιά αποτέλεσαν την ομάδα μαρτύρων, όπως ονομάστηκε. Τα παιδιά αυτά δεν παρακολούθησαν κανένα από τα δύο πρότυπα.
Ο Ερευνητής στην Α ομάδα οδήγησε τα παιδιά σε ένα δωμάτιο με διάφορα παιχνίδια, στην συνέχεια τοποθετείτε και το άτομο-πρότυπο μέσα στο ίδιο δωμάτιο. Στη συνέχεια, ο ερευνητής δείχνει στο παιδί πώς να φτιάχνει σφραγίδες με τη χρήση πατάτας. Αφού λοιπόν το παιδί αρχίζει να παίζει, ο ερευνητής παίρνει το πρότυπο και το τοποθετεί σε ένα τραπεζάκι στην άλλη γωνία του δωματίου. Συγκεκριμένα ο ενήλικας είχε κοντά του ένα τραπέζι, μια καρέκλα, ένα σφυρί και μια κούκλα σε φυσικό μέγεθος. Ο ενήλικας άρχισε να χτυπάει την κούκλα με το σφυρί, να την κλοτσάει, να την πετάει προς τα επάνω και γενικά να έχει μια επιθετική συμπεριφορά. Στη Β ομάδα αντίθετα ο ενήλικας-πρότυπο έπαιξε με ήρεμο τρόπο. Στην συνέχεια, τα παιδιά τοποθετήθηκαν σε ένα άλλο δωμάτιο για είκοσι περίπου λεπτά. Εκεί υπήρχαν επιθετικά και μη επιθετικά παιχνίδια. Τα επιθετικά παιχνίδια ήταν συγκεκριμένα μια μεγάλη κούκλα, ένα σφυρί και μια μεγάλη σφαίρα. Τα μη επιθετικά παιχνίδια ήταν κούκλες, πλαστικά ζωάκια και μια μπάλα.
Τα αποτελέσματα του πειράματος
Τα παιδιά που παρατήρησαν το επιθετικό πρότυπο εκδήλωσαν επιθετική συμπεριφορά στο δωμάτιο. Χτυπούσαν την κούκλα με το σφυρί ή με τη σφαίρα, πετώντας την κάτω. Σε αντίθεση με τα παιδιά της Β ομάδας και τα παιδιά της ομάδας μαρτύρων, που δεν εκδήλωσαν στο δωμάτιο επιθετική συμπεριφορά.
Το συμπέρασμα του πειράματος
Το συμπέρασμα που εξάγεται με το πείραμα είναι ότι ή επιθετική συμπεριφορά εύκολα μιμείται, ακόμα και αν το πρότυπο είναι ένας άγνωστο άτομο για το παιδί. Αν επεκτείνουμε αυτό το συμπέρασμα, κατανοούμε πώς η συμπεριφορά των γονιών αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση. Συνυπολογίζουμε σε αυτό τη σημασία και την αγάπη που έχει το παιδί για τους γονείς. Η συμπεριφορά των γονιών προς τρίτους αλλά και η συμπεριφορά του ένα γονέα προς των άλλον αποτελεί πρότυπο μίμησης για το παιδί. Η επιθετική συμπεριφορά λοιπόν μαθαίνετε. Η μίμηση μπορεί να γίνει από τον οικογενειακό κύκλο, αλλά και από το ευρύτερο περιβάλλον, όπως το σχολείο, την παρέα κ.τ.λ. Τα παιδιά μπορούν να μιμηθούν αυτό που βλέπουν στο περιβάλλον τους καθώς και από έρευνες που γίνονται και από την τηλεόραση και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Δεν είναι καθόλου περίεργο ένα παιδί που έχει μεγαλώσει με πρότυπα βίας στην ενήλικη ζωή να χρησιμοποιήσει τη βία για την επίλυση των προβλημάτων του.
Πηγές:
Κοκκινάκη,Φ. 2006. Κοινωνική ψυχολογία: εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς. Αθήνα, Τυπωθήτω
ανακτήθηκε από https://www.psychologynow.gr/istoria-psyxologias/peiramata-psyxologias/4-i-mimisi-epithetikon-protipon-tu-albert-bandura.html τελευταία ανάκτηση 28/2/2020
ανακτήθηκε από http://socialpolicy.gr.html τελευταία ανάκτηση 28/2/2020
