Αρχικά είχα συλλάβει αυτό το κείμενο ως ένα αστείο, ως μια αγαθή πλάκα που επιχειρεί να τσιγκλήσει τις σινεφιλικές ευαισθησίες του κόσμου. Όμως όπως στην καρδιά κάθε σκέψης υπάρχει μια μη-σκέψη που την συνέχει και -όπως είπαν οι Deleuze και Guattari- η φιλοσοφία έχει ανάγκη μια μη-φιλοσοφία, ένα προφιλοσοφικό επίπεδο που την καθορίζει, έτσι και στο κέντρο ενός αστείου υπάρχει μια μη-αστεία διάσταση, μια σοβαρότητα, μια σκληρή αλήθεια που διατρέχει το αστείο και του προσδίδει την υφή του. Στο αστείο ερώτημα λοιπόν αν τα Fast and Furious είναι ιδιοφυή, νομίζω πως υπάρχει μια αλήθεια που μας κάνει να σκεφτούμε για την φύση του κινηματογράφου και για τα -κατά βάση αυθαίρετα- κριτήρια με τα οποία κρίνουμε μια ταινία ως καλή ή κακή.
Έτσι, πιστεύω πως κανείς μπορεί να διακρίνει μια συγκεκριμένη ευφυία στα Fast and Furious αν ακολουθήσει τις ακόλουθες και διαδοχικές αναγνώσεις αυτής της σειράς ταινιών.
1η ανάγνωση: Τα Fast and Furious είναι χαζά
Σε αυτήν την ερμηνεία καταλήγει ο περισσότερος κόσμος. Πράγματι, πώς αλλιώς να χαρακτηρίσεις ταινίες που δείχνουν δυο αμάξια να σέρνουν ένα γιγάντιο χρηματοκιβώτιο ή αυτοκίνητα να πετάνε από τον έναν ουρανοξύστη στον άλλο ή πάλι να πέφτουν από έναν γκρεμό και οι ήρωες να μένουν σώοι και αβλαβείς. Έτσι, τέτοιες σκηνές -ή μάλλον η ερμηνεία τους- δίνουν την εντύπωση πως τα Fast and Furious χαρακτηρίζονται από μια υπέρμετρη αφέλεια και από μια μη καλλιτεχνική και εμπορική αντίληψη για τον κινηματογράφο.
2η ανάγνωση: Δεν γίνεται τα Fast and Furious να είναι τόσο χαζά
Εύκολα συνάγεται αυτό. Πώς γίνεται δηλαδή οι συντελεστές να μην σκέφτηκαν πώς είναι αδύνατον ένα αμάξι να πέσει με αλεξίπτωτο από τον ουρανό και να προσγειωθεί κανονικά; Πώς γίνεται να μην αναλογίστηκαν ότι είναι μη ρεαλιστικό ένα αμάξι να επιταχύνει σε έναν διάδρομο αεροπλάνου επί 20 λεπτά και ο διάδρομος να μην τελειώνει ποτέ (Fast and Furious 6); Πράγματι, οι σεναριογράφοι φαίνεται πως είχαν σκεφτεί τον αδύνατο χαρακτήρα αυτών των σκηνών και απλά επέλεξαν να αγνοήσουν την ανάγκη για αληθοφάνεια. Πράγμα που μας οδηγεί στην τρίτη ανάγνωση.
3η ανάγνωση: Τα Fast and Furious είναι ιδιοφυώς και ειρωνικά χαζά
Επομένως είναι αδύνατον τα Fast and Furious να μην γνωρίζουν το πόσο φαινομενικά ηλίθια είναι. Από το οποίο προκύπτει πως η φαινομενική ηλιθιότητά τους είναι προϊόν πρόθεσης και υπολογισμού και μάλιστα αγνοεί ελιτίστικα κριτήρια που θέλουν τον κινηματογράφο να είναι σοβαρός, καθωσπρέπει ή να στοχεύει στον προβληματισμό του θεατή.
Η Ετυμηγορία
Στην πραγματικότητα, τα Fast and Furious αρνούνται να αναμειχθούν με οτιδήποτε το υπερβατικό. Το υψηλό, το ωραίο, το αισθητικό, όλα αυτά για τα οποία μιλάνε οι κριτικοί δεν τα ενδιαφέρουν καθόλου. Αντίθετα, ο Vin Diesel και η παρέα του απορρίπτουν κάθε πρέπει και κάθε αισθητική άποψη που θέλει τον κινηματογράφο να λειτουργεί με έναν συγκεκριμένο τρόπο και να έχει κάποιο νόημα. Τα Fast and Furious είναι το αποκορύφωμα του μεταμοντερνισμού: εμπεριέχονται σε κοινωνικές κατηγορίες αλλά ταυτόχρονα τις υπερβαίνουν, είναι κινηματογράφος αλλά ταυτόχρονα είναι το μη-κινηματογραφικό στην καρδιά του κινηματογράφου, αυτό που ξεφεύγει από οποιαδήποτε προσπάθεια κριτικής θεώρησης και υπάρχει με τους δικούς του όρους, εφαρμόζοντας την δική του αλήθεια (πχ την αλήθεια που θέλει ένα αμάξι να πέφτει από ένα αεροπλάνο). Και εκεί ακριβώς έγκειται η κρυφή ιδιοφυία αυτής της σειράς ταινιών: φοράει τον μανδύα του “χαζού” μόνο και μόνο για να κάνει ό,τι θέλει, να αρνηθεί τους περιορισμούς και να εναγκαλιστεί με το ίδιο της το είναι. Γιατί πολλές φορές αυτό που μας φαίνεται χαζό είναι μονάχα αυτό που δεν μπορούμε να το ονοματίσουμε, να το κατηγοριοποιήσουμε και να το εντάξουμε σε μια ιεραρχία αξιών, που -όπως κάθε ιεραρχία- είναι κίβδηλη και τεχνητή.
